Odżywki dla sportowców - Sportodzywki.pl Odżywki dla sportowców - Sportodzywki.pl
sportodzywki.pl|Witaminy i minerały|Selen w organizmie – co musi wiedzieć o nim sportowiec?

Selen w organizmie – co musi wiedzieć o nim sportowiec?

Data publikacji 02.05.2022

Przeczytasz w 5 minut 24 wyświetleń

Selen w organizmie – co musi wiedzieć o nim sportowiec?

Selen w organizmie – co wiesz na jego temat? Ten mikroelement zdecydowanie zasługuje na większą popularność – nie tylko wśród sportowców! Warto docenić go za codzienną ciężką pracę na rzecz sprawnego funkcjonowania ciała. Co robi selen w organizmie sportowca i jakie są najlepsze źródła pokarmowe selenu? Poznaj bliżej ten fascynujący pierwiastek!

Selen w organizmie – czym jest?

Selen to niemetal z grupy tlenowców. Na pewno widziałeś go w tablicy Mendelejewa! 

Jest pierwiastkiem śladowym. Dzienne zapotrzebowanie na selen u dorosłych mężczyzn i kobiet to tylko 55 jednostek. Pod żadnym pozorem nie wolno przekraczać maksymalnej dawki 400 jednostek na dobę.

W organizmie pojawia się w postaci selenianów, oraz występuje w dwóch aminokwasach – selenometoninie i selenocysteinie. 

selen na co wpływa badania naukowe
Przez 130 lat selen miał wyłącznie zły pijar!

Selen odkryto w 1817 roku, ale aż do 1947 był zaliczany do pierwiastków toksycznych. Pogląd ten zmieniło dopiero badanie na szczurach z martwicą komórek wątroby. Podawanie drożdży bogatych w selen poskutkowało zwolnieniem postępu choroby. 

Od tamtej pory, selen w organizmie człowieka przeszedł długą drogę przez laboratoria i zgromadził równie długą listę właściwości. W niewielkich ilościach jest niezbędny do funkcjonowania, ale w dużych (powyżej 400 jednostek na dobę), rzeczywiście przejawia toksyczne działanie.

Selen w organizmie – funkcje

Selen (a dokładniej – dwa aminokwasy, które buduje) jest obecny w wielu enzymach występujących w ciele. Enzymy to związki przyspieszające reakcje chemiczne zachodzące w organizmie. Dla ciekawskich – ,,selenowe” enzymy to peroksydazy glutationowe,  dejonidazy jodotyroninowe i reduktazy tioredoksynowe.

Selen – na co działa? Wykazuje potężne właściwości antyoksydacyjne. Zwalcza wolne rodniki, generowane w zwiększonej ilości pod wpływem wysiłku fizycznego. W ten sposób, selen zapobiega nowotworom i chorobom serca. Spowalnia także szeroko pojęte procesy starzenia.

O roli antyoksydantów pisaliśmy na już wiele – sprawdź artykuły w kategorii ,,witaminy i minerały”. Jeżeli zależy Ci na długim trenowaniu w doskonałym zdrowiu, nie lekceważ przeciwutleniaczy!

Selen odpowiada także za prawidłową pracę tarczycy. To w niej znajduje się największy magazyn tego pierwiastka. Ma za zadanie chronić tarczycę przed wolnymi rodnikami oraz uczestniczyć w syntezie hormonów.

Selen w organizmie bierze udział także w regeneracji mięśni szkieletowych. Chroni neurony (stosuje się go m.in. w terapii choroby Parkinsona), a naukowcy podejrzewają nawet, że w dużym stopniu warunkuje męską płodność. 

Funkcje selenu nie są jeszcze do końca poznane – kto wie, czym zaskoczy naukowców w przyszłości! 

Niedobór i nadmiar selenu – co powodują?

Niedobór selenu wiąże się z zaburzeniami pracy tarczycy. Na dłuższą metę, powoduje przewlekłe choroby autoimmunologiczne, jak niedoczynność czy Hashimoto. O tym, że choroby tarczycy to same problemy, nie trzeba przekonywać. Czysto ,,sportowe” konsekwencje to utrudniona kontrola na sylwetką i apetytem oraz przewlekłe zmęczenie.

niedobór selenu niedoczynność tarczycy tycie
Niedoczynność tarczycy wiąże się między innymi z niekontrolowanym przyrostem wagi.

Kolejny objaw niedoboru selenu to bóle stawów. Jak ćwiczyć na siłowni, gdy bolą Cię stawy? No właśnie…

Pod wpływem niedoboru pogarsza się także stan psychiczny – suplementacja selenem bywa wykorzystywana w psychiatrii, do walki z depresją. Obniżenie nastroju skutkuje szybszym przetrenowaniem – ten stan nie jest mitem, a lepiej go na sobie nie doświadczać.  

Co za dużo, to niezdrowo! Nadmiar selenu grozi osobom, które bezpodstawnie sięgają po suplementy. 

Długofalowo, zbyt duża podaż selenu może przyczynić się do rozwoju cukrzycy typu II. W krótkiej perspektywie, konsekwencją jest biegunka, zmęczenie, wypadanie włosów i łamliwość paznokci. Te objawy utrzymują się nawet do 3 miesięcy po odstawieniu ,,końskiej dawki”

Selen w pożywieniu oraz suplementacja

Selen – w jakich produktach znajdziesz jego pokłady? Najwięcej selenu znajduje się w orzechach brazylijskich. Doskonałymi źródłami jest także wszelkie mięso, ryby i nabiał oraz produkty pełnoziarniste

selen w jakich produktacj orzechy brazylijskie
Selen – w jakich produktach? Orzechy brazylijskie wygrywają – 103 jednostki na 100 gram!

Twoja dieta nie wyklucza żadnej z tych grup produktów? Świetnie – mała szansa, by groził Ci niedobór. Zawartość selenu w pokarmach różni zależnie od ich jakości, ale przy urozmaiconej diecie nie trzeba się tym przejmować – zapotrzebowanie jest w końcu bardzo małe.

Suplementacja selenu u sportowców – czy warto? Według badań, selen nie zwiększa możliwości wysiłkowych, a suplementacja ponad normę nie przynosi żadnych korzyści. Jeżeli jesteś zdrowy, wystarczy dbać o źródła selenu w codziennej diecie, a bez problemu wypełnisz zapotrzebowanie. 


Selen w organizmie jest jednym ze składników enzymów oraz potężnym antyoksydantem. Reguluje pracę tarczycy, uczestniczy w regeneracji, a nawet warunkuje męską płodność. Niedobór selenu objawia się bólem stawów, pogorszeniem nastroju, na dłuższą metę prowadzi nawet do chorób tarczycy

Selen w pożywieniu – produktach odzwierzęcych i pełnoziarnistych – wystarczy do wypełnienia zapotrzebowania. Po suplement sięgaj tylko wtedy, gdy badania wykażą  niedobór – nie rób tego na własną rękę, gdyż selen w nadmiarze jest toksyczny.

Doceń selen – to mikroskładnik o makro znaczeniu!

Poznałeś bliżej selen, więc czas na inny pierwiastek śladowy – dowiedz się więcej na temat chromu: https://sportodzywki.pl/chrom-w-diecie-sportowca-co-musisz-o-nim-wiedziec/.

Bibliografia:

Fernández-Lázaro D, Fernandez-Lazaro CI, Mielgo-Ayuso J, Navascués LJ, Córdova Martínez A, Seco-Calvo J. The Role of Selenium Mineral Trace Element in Exercise: Antioxidant Defense System, Muscle Performance, Hormone Response, and Athletic Performance. A Systematic Review. Nutrients. 2020 Jun 16;12(6):1790.

White SH, Warren LK. Submaximal exercise training, more than dietary selenium supplementation, improves antioxidant status and ameliorates exercise-induced oxidative damage to skeletal muscle in young equine athletes. J Anim Sci. 2017 Feb 1;95(2):657-670. 

Ratajczak M., Gietka-Czernel M.,  Rola selenu w organizmie człowieka, Post N Med 2016; XXIX(12): 929-933.

Klecha B., Bukowska B., Selen w organizmie człowieka – charakterystyka pierwiastka i potencjalne działanie terapeutyczne, Bromat. Chem. Toksykol. – XLIX, 2016, 4, str. 818–829

Mogą Ci się spodobać

Suplementy na zmęczenie – co może się przydać, gdy masz DOŚĆ?

Data publikacji 29.09.2022

Przeczytasz w 7 minut 19 wyświetleń

Intensywny tryb życia, treningi do ostatniego tchu, stres i niedosypianie […]

Co ma najwięcej witaminy C? 10 najlepszych źródeł (bez cytryny)!

Data publikacji

Przeczytasz w 7 minut 63 wyświetleń

Witamina C to zdecydowanie najpopularniejsza witamina na świecie – zadbały […]

Źródła wapnia – 10 najlepszych. Jak wkomponować je do diety?

Data publikacji

Przeczytasz w 7 minut 50 wyświetleń

Pij mleko, będziesz wielki  – tak przed laty zachęcano dzieci […]

Co na zakwasy po siłowni? 10 sposobów, by szybciej się pozbierać

Data publikacji

Przeczytasz w 8 minut 854 wyświetleń

Treningi nóg tak ostre, że rozważasz przeprowadzkę na parter? Trening […]

Magnez w jedzeniu – 10 źródeł i inspiracji kulinarnych z nimi

Data publikacji

Przeczytasz w 7 minut 1931 wyświetleń

Magnez – jeden z kluczowych pierwiastków w organizmie. Przyjmuje się, […]

Chlor – pierwiastek nie tylko do basenu! Co robi chlor w organizmie i skąd go brać?

Data publikacji

Przeczytasz w 5 minut 11 wyświetleń

Chlor w organizmie to jeden z wielu niedocenionych kolegów magnezu, […]

Kwas foliowy – na co wpływa u sportowców i w czym jest witamina B9?

Data publikacji

Przeczytasz w 6 minut 152 wyświetleń

Suplementacja kwasu foliowego kojarzy się w pierwszej kolejności z planowaniem […]

Hiperwitaminoza – przedawkowanie witamin. Przeczytaj zanim złapiesz za suplement!

Data publikacji

Przeczytasz w 9 minut 18 wyświetleń

Dawka czyni truciznę – to powiedzenie bezbłędnie sprawdza się w […]

Potas w organizmie – za co odpowiada? Groźne skutki niedoboru i potas w jedzeniu

Data publikacji

Przeczytasz w 7 minut 29 wyświetleń

Potas w organizmie to jeden z najistotniejszych pierwiastków. Nie chodzi […]

Witamina C a mięśnie, zdrowie i sport – tego o niej nie wiesz!

Data publikacji

Przeczytasz w 7 minut 12 wyświetleń

Jeśli zapytasz losowa osobę na ulicy, jakie są właściwości witaminy […]

Siarka w organizmie człowieka – co tam robi?

Data publikacji

Przeczytasz w 4 minut 8 wyświetleń

Siarka to jeden z pierwiastków występujących w organizmie każdego człowieka. […]

Shoty witaminowe – czy opłaca się  stosować witaminy w płynie?

Data publikacji

Przeczytasz w 5 minut 41 wyświetleń

Shoty witaminowe znajdziesz w każdej aptece, a nawet supermarkecie, drogerii […]

Czy kawa wypłukuje magnez z organizmu?

Data publikacji

Przeczytasz w 4 minut 8 wyświetleń

Poniedziałek, godzina 7 rano. Stoisz w kuchni, nad ekspresem do […]

Witamina A – za co odpowiada? Nie tylko za sokoli wzrok! Właściwości, źródła i przedawkowanie.

Data publikacji

Przeczytasz w 5 minut 4 wyświetleń

Sportowiec musi dbać nie tylko o podaż białka! Dostosowana podaż […]

Minerały i witaminy na wzmocnienie kości – co suplementować?

Data publikacji

Przeczytasz w 4 minut 40 wyświetleń

Jeżeli chcesz mieć mocne kości, nie wystarczy tylko picie mleka! […]

Jak gotować warzywa, aby zachowały maksimum witamin?

Data publikacji

Przeczytasz w 5 minut 39 wyświetleń

Warzywa to bomby witaminowe… o ile wiesz, w jaki sposób […]

Minerały i witaminy na lato – na jakie zwrócić szczególną uwagę uprawiając sport?

Data publikacji

Przeczytasz w 4 minut 14 wyświetleń

Witaminy na lato – kto to słyszał?! Jesteśmy przyzwyczajeni do […]

Selen w organizmie – co musi wiedzieć o nim sportowiec?

Data publikacji

Przeczytasz w 5 minut 25 wyświetleń

Selen w organizmie – co wiesz na jego temat? Ten […]

Witaminy na regenerację mięśni – jakie pomogą pozbyć się zakwasów?

Data publikacji

Przeczytasz w 5 minut 11 wyświetleń

Z jednej strony kochamy zakwasy, z drugiej nienawidzimy… To świadectwo […]

Chrom w diecie sportowca – co musisz o nim wiedzieć?

Data publikacji

Przeczytasz w 4 minut 33 wyświetleń

,,Masz ochotę na słodycze? Weź chrom” – kto nie słyszał […]

Witaminy w mrożonkach – czy mrożone warzywa naprawdę są do niczego?

Data publikacji

Przeczytasz w 4 minut 9 wyświetleń

Najlepsze jest to co świeże, z własnego ogródka, zjedzone na […]

Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach – jaką rolę pełnią w sporcie?

Data publikacji

Przeczytasz w 4 minut 5 wyświetleń

Przy każdej okazji przypominamy, że diety beztłuszczowe i niskotłuszczowe to […]

Witamina D – ile jednostek dla sportowca?

Data publikacji

Przeczytasz w 4 minut 48 wyświetleń

Niedobór witaminy D to najczęstszy niedostatek mikroelementów, z jakim borykamy […]

Witamina B12 – na co wpływa u sportowca i jakie są konsekwencje niedoborów?

Data publikacji

Przeczytasz w 5 minut 34 wyświetleń

Sporo wspominamy o kwestii niedoborów witamin i minerałów u sportowców. […]

Sport a niedobór sodu – objawy i podwyższone ryzyko

Data publikacji

Przeczytasz w 6 minut 43 wyświetleń

Niedobór sodu może skutecznie pokrzyżować Twoje plany na intensywny trening. […]

Kwercetyna – działanie i źródła

Data publikacji

Przeczytasz w 4 minut 56 wyświetleń

Kontynuujemy misję wyjaśniania trudnych nazw, które słychać w świecie dietetyki […]

Rola wapnia w organizmie sportowca i ryzyko niedoborów – nie zapominaj o tym minerale!

Data publikacji

Przeczytasz w 5 minut 60 wyświetleń

O calcium na pewno słyszał każdy! Regularnie ,,wpadamy” na wapń […]

Antyoksydanty, wolne rodniki i stres oksydacyjny – co powinien o nich wiedzieć sportowiec?

Data publikacji

Przeczytasz w 6 minut 76 wyświetleń

Przeciwutleniacze, wolne rodniki, stres oksydacyjny – na pewno znasz te […]

Witaminy z grupy B – na co wpływają? Właściwości poszczególnych witamin

Data publikacji

Przeczytasz w 6 minut 102 wyświetleń

Witaminy z grupy B dla sportowców wymieniamy jako jedne z […]

Wszystko co powinieneś wiedzieć o białku

Data publikacji

Przeczytasz w 6 minut 123 wyświetleń

Już w szkole podstawowej uczymy się, że białko w organizmie […]

X

Darmowy ebook

50 pytań o odżywki i suplementy

Zapisuję się